X
تبلیغات
Biology 1






























Biology 1


دوستان عزیز به وبلاگ علوم زیستی اول دبیرستان ، دبیرستان فرزانگان خوش آمدید 

امیدواریم که مطالب وبلاگ بتواند برایتان مفید باشد.

راستی نظر یادتون نره! منتظر نظراتتون هستم

در نظر سنجی وبلاگ شرکت کیند
نوشته شده در 15 Jun 2012ساعت توسط parnian|

همه جانوران به طور مستقيم يا غيرمستقيم ، غذا وانرژي مورد نياز خود را از گياهان مي گيرند. در بخش های

مختلف گیاهان ، مانند ریشه ، ساقه ، برگ ، میوه و دانه آنها ، اندوخته های غذایی که دارای انرژِ نهفته است

وجود دارد.


فتوسنتز

فتو یعنی نور و سنتز یعنی ساختن. طی فتوسنتز ، گیاه با استفاده از انرژِ نور ، هیدرات های کربن را می سازد.

فتوسنتز فرایندی است که به وسیله آن گیاهان از انرژی نورانی استفاده کرده تا مولکول های غذایی را از 

دی اکسید کربن و آب بسازند. فتوسنتز مهم ترین فرایند شیمیایی روی زمین است که مواد غذایی را برای

تمامی موجودات ، اعم از گیاهان  ، جانوران ، آغازیان ، قارچ ها و باکتری ها فراهم می آورد.

در فتوسنتز مواد خامی که مصرف می شوند ، دی اکسید کربن و آب هستند و آنچه حاصل می آید ،

اکسیژن و هیدرات کربن است. یکی از مهم ترین هیدرات کربنی که در فتوسنتز ساخته می شود ، گلوکز

است. هیدرات های کربن به دنبال واکنش های دیگری که درون سلول ها انجام می گیرد ، ممکن است به

سایر مواد آلی مانند چربی ها و پروتئین ها و غیره تبدیل شوند.


آزمایش ون هلمونت 

یونانیان باستان معتقد بودند که خاک ، تمام نیازهای گیاه را برآورده می کند . حدود 300 سال قبل دانشمند

بلژیکی به نام ون هلمونت ، این عقیده یونانیان را آزمایش کرد. او قلمه بید کوچکی را در یک بشکه که حاوی

90کیلوگرم خاک خشک بود ، کاشت. سپس خاک را به مدت 5 سال با آب باران ، آبیاری کرد. پس از 5 سال ،

وزنگیاه از حدود دو کیلوگرم به حدود 77 کیلوگرم رسید ، در حال یکه از وزن خاک فقط حدود 56 کیلوگرم کم

شدهبود. 

نتیجه گیری درست ون هلمونت : گیاه بیشتر مواد مورد نیاز خود را از خاک به دست نمی آورد.

نتیجه گری نادرست ون هلمونت : گیاه بیشتر مواد مورد نیاز خود را از آب به دست می آورد.

البته ون هلمونت در نتیجه گیری نهایی دچار اشتباه شد ، چون وزن کربن دی اکسید های مصرفی در طی پنج

سال را در نظر نگرفته بود.


اندازه گیری شدت ( سرعت) فتوسنتز

برای اندازه گیری شدت فتوسنتز ، یک گیاه آبزی در یک ظرف شیشه ای پر از آب قرار می دهند و به آن نور

می تابانند.

نوشته شده در 31 Jul 2012ساعت توسط parnian|


كوچك ترين واحد تشكيل دهنده ي ماده ، اتم مي باشد، از به هم پيوستن اتم ها، مولكول ها به وجود مي آيند.

* بدن موجودات زنده از دو گروه ماده تشكيل شده است : 1- مواد معدني 2- مواد آلي

مواد معدنی:  موجودات غیر زنده از مواد معدنی تشکیل شده اند. اما موجودات زنده بعضی مواد موجود درطبیعت

را به صورت مواد آلی در می آورند.

مهم ترين مواد معدني بدن موجودات زنده عبارت اند از:

آب مهم ترين و فراوان ترين ماده ي معدني است كه در دنياي زنده و غيرزنده وجود دارد و داراي خواص ويژه  ای

كه براي اعمال حياتيبدن ضروري است .

اين خواص عبارت اند از:

1- تمام واكنش هاي شيميايي بدن در محيط مايع انجام مي گيرند

2- داراي خاصيت كشش سطحي است

3- از تغييرات ناگهاني و شديد دما در جانداران جلوگيري مي كند

4- بين مولكول هاي آب پيوند هيدروژني برقرار است .5- سلول ، هنگامي مي تواند ماده اي را از محيط بگيرد يا

به محيط دفع كند كه آن ماده در آب حل شده باشد.

دی اکسد کربن & اکسیژن : از مواد معدنی مهمی هستند کهپیوسته بین محیط و موجودات زنده مبادله می

شوند.

كلريدها، كربنات ها و فسفات ها كه در انجام واكنش هاي زيستي به بدن كمك مي كنند و به طور كلي عناصري

مانند كربن ، هيدروژن ، اكسيژن ، نيتروژن ، فسفر، سديم ، پتاسيم ، كلر، آهن ، منيزيم ، روي ،مس ، گوگرد، يد

و... اهميت و نقش هاي زيادي در بدن موجودات زنده دارند.


هیدرات های  کربن هیدرات به معنی آب است و هیدرات کربن یعنی کربن آب دار! بنابراین ، در مولکول هیدرات

کربن ، اتم هایO & H & C به کار رفته است. ( توجه در سالهای آینده متوجه خواهید شد که نام درست این

گروه از ترکیبات ، کربوهیدرات است نه هیدرات کربن! )  هيدرات هاي كربن در سه گروه اصلي قرارميگيرند:

مونوساکارید ها ، دی ساکارید ها ، پلی ساکارید ها


مونوساکارید ها:(مونو) یعنی یک و ( ساکارید ) یعنی

قند. بنابراین مونوساکارید ها کوچکترین و ساده ترین هیدرات هایکربن هستند . گلوکز و فروکتوز ، دو نوع از

مونوساکارید ها هستند. قند موجود در خون انسان گلوکز است.سلول های بدن ما گلوکز را می سوزانند و

از انرژی تولید شده برای انجام کارهای خود استفاده می کنند. فروکتوز قند موجود در میوه هاست. فرمول

مولکولی گلوکز و فروکتوز به صورت C6H12O6  یا (CH2o )  6  است. با این حال ، نحوه آرایش اتم هادر گلوکز

و فروکتوز متفاوت است. همین تفاوت باعث می شود که فروکتوز شیرین تر از گلوکز باشد. امروزه در نوشابه ها 

به جای شکر از فروکتوز استفاده می شود. شیرینی عشل هم مربوط به قند فروکتوز است.



دی ساکارید ها 

(دی ) یعنی دو . بنابراین دی ساکارید شامل دو مونوساکارید است. از به هم پیوستن دو نو مونساکارید، یک

دیساکارید به وجود می آید. در واکنش زیر ، هنگام تشکیل  ساکارز ، یک مولکول آب  نیز تولید می شود.

شکریکهمصرف می کنیم ، همان دی ساکارید ساکارز است. قند موجود در شیر هم لاکتوز نام دارد که نوعی

دی ساکاریدمحسوب می شود.




پلی ساکارید ها

اگر تعداد زیادی مونوساکارید ( معمولا گلوکز ) با هم ترکیب شوند ، پلی 

ساکاریدایجاد می شود. در اینجا3 نوع پلی ساکارید به نام های نشاسته ، سلولز و گلیکوژن را توضیح می

دهیم.


نشاسته

گیاهان ، گلوکز اضافی خود را به هم متصل کرده و نشاسته می سازند. وقتی غذاهای دارای 

نشاسته ،مانند سیب زمینی یا نان می خوریم ، دستگاه گوارش ما آنزیم هایی ترشح می کند که نشاسته را

به گلوکزتبدیل می کنند و سپس این گلوکز ها جذب خون می شوند.ساختار نشاسته منشعب و شاخه دار است.

محلول لوگول ، نوعی محلول حاوی ید است. اگر روی نشاسته محلول لوگول بریزیم ، نشاسته آبی رنگ

میشود



گلیکوژن

جانوران ، گلوکز های اضافی خود را به صورت گلیکوژن ذخیره می کنند. گلیکوژن در کبد ( جگر سیاه) وماهیچه

ذخیره می شود. وقتی قند (گلوکز) خون ما پایین می آید ، گلیکوژن کبد به گلوکز تجزیه می شودتا قند خون

دوباره بالا رود. زمانی که گوشت می خوریم ، دستگاه گوارش ما آنزیم هایی تزرشح می کند که گلیکوژن را به

مولکول های گلوکز تبدیل کنند و سپس این گلوکز ها جذب خون می شوند.گلیکوژن مانند نشاسته ساختاری

منشعب دارد ولی تعداد شاخه های آن از نشاسته بیشتر است.


سلولز

سلولز هم شامل تعداد زیادی واحد های گلوکز است.

دیواره ی سلولی گیاهان ، بیشتر از سلولز ساخته شده است . حدود 90 % پنبه نیز از سلولز است. دستگاه

گوارش ما آنزیم تجزیه کننده ی سلولز را نمی سازد. با این حال خوردن غذاهای دارای سلولز ، مانند سبزیجات یا

میوه ها برای ما مفید هستند. چون رشته های سلولزی باعث منظم کارکردن روده ها می شوند و از سرطان

روده ی بزرگ جلوگیری می کنند.سلولز در آب حل نمی شود.سلولز ساختاری خطی و بدون انشعایب دارد.

بیشتر بدانیددستگاه گوارش گیاهخواران (مانند گاو و گوسفند ) نیز مانند انسان آنزیم تجزیه کننده ی سلولز را

نمی سازد اما در دستگاه گوارش آن ها باکتری های مفیدی زندگی می کنند که قادرند سلولز را به گلوکز تبدیل

نمایند و سپس گلوکز جذب خون جانور می شود.


بیشتر بدانید

اگر جلوی گوسفندان کاغذ بریزم ، شروع به خوردن می کند. 

جای تعجّب نیست ، چون کاغذ از سلولز ساخته شده است و دستگاه گوارش گوسفند به راحتی می تواند آن را

هضم کرده و به گلوکز تبدیل نماید.البته لازم به ذکر است ، دامداران کاغذ را به علت داشتن مواد شیمیایی که برای

گوسفندان ضرر دارد به عنوان غذای دام استفاده نمی کنند.


لیپیدها

لیپیدها مانند هیدرات های کربن از عناصر C & H & O ساخته شده اند. به نسبت کربوهیدرات ، درصد اکسیژن

در لیپیدها کم تر است. لیپید ها انواع مختلفی دارند. یک نوع از لیپیدها به تری گلیسرید معروف است. هر مولکول 

تریگلیسرید ازترکیب 3 مولکول اسید چب و یک مولکول گلیسرول تشکیل می شود.روغن ها و چربی ها ،

نوعی تریگلیسرید هستند.روغن ها مانند روغن زیتون ، روغن آفتابگردان و به طور کلی روغن های گیاهی،

در دمایاتاق مایع هستند.اما چربی ها در دمای اتاق جامدند. به هر حال ، هر دو ، نوعی تریگلسرید هستند.

(علت مایع بودن وغن ها یگیاهی آن است که در اسید ها چرب آن ها ، پیوند های دوگانه ( سیرنشده) وجوددارد)

تریگلیسریدها که بیشتر در زیر پوست ذخیره می شوند می توانند بسوزند و انرژی تولید کنند.خرس ها هنگام

خواب زمستانی، با سوزاندن تری گلیسرید انرژی به دست می آورند. غشای سلول ها بیشتر ، از نوعی لیپید

مخصوص ساخته شده است . البته این لیپید ، از جنس تری گلیسریدنیست ، بلکه به آن فسفولیپید می گویند.


خود را بیازمایید? 

1) چربی های خون از چه مولکول هایی تشکیل شده است؟

پاسخ: چربی خون از نوع تری گلیسرید است ، ساختار تری گلیسریها شامل 1 مولکول گلیسرول + 3 مولکول

اسید چرب است.


پروتئین ها

پروتئین های بدن انسان و سایر موجودات زنده از 20 نوع آمینو اسید ساخته شده اند. 

بنابراین از این نظر بین انسان و باکتری ها تفاوتی وجود ندارد! اما تعداد و ترتیب قرار گرفتن آنها در پروتئین های بدن

انسان و باکتری هامتفاوت است. حتی تفاوت های ظاهری بین انسان ها به علت تفاوت در پروتئین های آنهاست.

پروتئین های بدن شما با پروتئین های برادر یا خواهرتان متفاوت است.آمینو اسید ها از عناصر کربن ، هیدروژن ،

اکسیژن و نیتروژن تشکیل شده اند. بعضی از آمینو اسید ها ، گوگردنیز دارند.پروتئین ها کارهای مختلفی در بدن

انجام می دهند ،

به عنوان مثال1) هموگلبین خون نوعی پروتئین است که اکسیژن و کربن دی اکسید را منتقلمی کند.

2) پروتئین ها یخاصی در ماهیچه ها وجود دارند که باعث انقباض ماهیچه ها می شوند

3) آنزیم ها ازجنس پروتئین هستند.بدن ما دارای 10 ها هزار نوع پروتئین های مختلف است که هر کدام شکل

ویژه ای دارند.

این شکل ویژه باعث می شود که هر پروتئین کار خاصی را انجام بدهد.سفیده تخم مرغ دارای نوعی پروتئین 

محلول در آب به نام آلبومین است که جنین پرنده از آن تغذیه می کند.اگر به تخم مرغ حرارت بدهیم ، این پروتئین 

شکل ویژه خود را از دست می دهد و دیگر در آب حل نمی شود . حرارت باعث می شود پروتئین شکل ویژه خود

را از دست داده و دیگر نتواند کارش را انجام دهد.


آنزیم ها

در موتور ماشین ، بنزین خود به خودی آتش نمی گیرد ،

بلکه جرقه ای لازم است تا باعث انفجار بنزین در سیلندر شود. به محض اینکه جرقه ای زده می شود ، تعدادی

از مولکول های بنزین می سوزند و مقداریگرما تولید می کنند. همین گرما باعث می شود که بقیه مولکول های

بنزین هم بسوزند و یک انفجار تولید شود. همه ی واکنش های شیمیایی برای انجام شدن نیاز به یک انرژی اولیه

(نرژی فعال سازی) دارند.در مثال ما ، انرژی اولیه همان جرقه است.به نظر شما اگر ما بنزین را هزار سال در

مجاورت هوا نگهداری کنیم ، آیا بنزین به خودی خود آتش می گیرد؟ممکن است در گذر زمان ، تعدادی از مولکول

های بنزین که کمی شلوغ ترند! یعنی سرعت حرکتشان بیشتر از بقیه ی مولکول هاست ، به شدت به مولکول

های هوا برخورد کرده و انفجار ایجاد می کنند. اما آیا ما می توانیم هزار سال صبر کنیم تا یک انفجار در سیلندر

ماشین ایجاد می شود؟به همین دلیل است که از جرقه استفاده می کنیم.در مورد سوخت سلول ، یعنی گلوکز ،

نیز همین موضوع صادق است. سلول نمی تواند هزاران سال منتظربماند تا چند مولکول گلوکز، بسوزند! از طرفی ،

داخل سلول جرقه هم وجود ندارد ! پس گلوکز چگونه میسوزد؟این کار بر عهده ی آنزیم هاست. آنزیم ها بدون این

که نیاز باشد جرقه ای زده شود یا دمای سلول خیلی بالابرود ، سرعت سوختن گلوکز را افزایش می دهند و آن را

از هزاران سال به چند ثانیه می رسانند. آنزیم ها سرعت واکنش های شیمیایی را افزایش می دهند ، اما خودشان

در این واکنش مصرف نمی شوند و تغییری نمی کنند.


آنزیم ها چگونه کار می کنند؟

ابتدا بخشی از آنزیم که جایگاه فعال نام دارد ، به ماده ای که آنزیم روی آن اثر دارد (پیش ماده ) متصل می شود.

مثلا در شکل روبهرو ، جایگاه فعال آنزیم به یک دی ساکارید متصل می شود. بعد ، آنزیم پیوند بین دو مونوساکارید

را می شکند و به این ترتیب فراورده های واکنش ایجاد می شوند. اگر دی ساکارید را به حال خود رها کنیم ممکن

است هزاران سال طول بکشد تا به دو مونوساکارید تبدیل شود ، اما آنزیم سرعت انجام این واکنش را افزایش

می دهد.


چرا هر آنزیمفقط بر یک نوع ماده اثر می گذارد؟

هر آنزیم ، همانند سایر پروتئین ها ، شکل سه بعدی ویژه ای دارد. بنابراین جایگاه فعال آنزیم نیز شکل سه بعدی

ویژه ای دارد و تنها به ماده ای متصل می شود که شکل آن مکمل جایگاه فعال باشد. به این ترتیب ، همانطور که

هرقفلی فقط با یک کلید باز می شود، هر آنزیم تنها بر یک نوع ماده اثرمی کند.




اثر دما بر فعالیت آنزیم ها چگونه است؟

به شکل پایین دقت کنید ، دماهای بالاتر از 45 درجه سانتی گراد ، همانطور که در مثال تخم مرغ اشاره شد ،

باعث تغییر شکل سه بعدی آنزیم ها می شوند و در نتیجه ، سرعت واکنش کاهش می یابد. در دماهای پایین

نیز سرعت واکنش های آنزیمی کم تر می شود ( چون کاهش دما باعث کاهش برخورد مولکول ها با یکدیگر

می گردد).


خود را بیازمایید? 

1) به طور کلی در درون سلول ، ................. به انجام واکنش های شیمیایی

سرعت می بخشند.

.

.

.

.

.


.پاسخ : آنزیم ها


2) کدام عبارت زیر نادرست است؟

الف) آنزیم ها از جنس پروتئین هستند.

ب) برای هر واکنش شیمیایی درون سلول ، حداقل وجود یک آنزیم ضروری است.

ج) مقدار آنزیم در انتهای واکنش های شیمیایی کم تر از هنگتم شروع واکنش خواهد بود.

د) مهم ترین نوع پروتئین ها آنزیم ها هستند

ذ) هر سلول می تواند در هر لحظه ، صدها نوع آنزیم در حال فعالیت داشته باشد.

.

.

.

.

.

.


پاسخ : گزینه ی ج   

نوشته شده در 19 Jul 2012ساعت توسط parnian|


بیشتر بدانید : در طبقه بندی موجودات زنده انسان ها در گروه جانوران قرار می گیرند. انسان ها از گونه ی

نخستی ها هستند. نخستی ها یکی از گونه های زیست شناسی است که شامل انواع میمون، بوزینه و

انسان می شود. ۳۵۰ گونه از نخستی ها شمارش شده است. نزدیک ترین موجودات در سیر تکامل به انسان

یعنی شامپانزه در این گروه است. نام علمی انسان ( نخستی اندیشه ورز) Homo sapiens می باشد. 


گوناگونی موجودات زنده به جهت تفاوت از لحاظ : شکل، ساختار، اندازه و رفتار می باشد.

· موجودات زنده ساختار سازمان یافته ای دارند.

· در طول زندگی سازمان و نظم خود را حفظ می کنند، و سازمان یافتگی را به نسل بعد منتقل می کنند.

· سازمان یافتگی هم در ساختار سلولی و هم در ساختار شیمیایی موجودات زنده وجود دارد.


نظريه ي سلولی 


نظريه سلولي در شکل امروزي آن به صورت زير است:


1 – پيکر همه موجودات زنده از سلول ساخته شده است.


2 – سلول کوچکترين واحد سازنده پيکر موجودات زنده است و واکنش هاي شيميايي اساسي درون آن انجام

مي شود.


3 – هر سلول از تقسيم سلول هاي ديگر به وجود آمده است.


ساختار سلول 

هر سلول از سه بخش اساسي تشکيل شده است: غشا، سيتوپلاسم و هسته. غشا پرده اي نرم است که

 پيرامون سلول را مي پوشاند. سيتوپلاسم ماده اي است که فضاي درون سلول را پر مي کند و در آن اجزايي

به نام اندامک وجود دارد. هسته در ميان سيتوپلاسم قرار گرفته است و نقش اساسي و اصلي را در زندگي

 سلول برعهده دارد. 


غشاي پلاسمايي و ديواره سلول 


 غشاي پلاسمايي پرده اي است که اطراف سلول را فراگرفته است. اين پرده از ورود مواد ناخواسته به درون

سلول جلوگيري مي کند و مواد لازم مانند آب، اکسيژن و مواد غذايي را به درون سلول راه مي دهد. به عبارت

ديگرغشاي پلاسمايي خاصيت نفوذ پذيري انتخابي دارد، همچنين غشا مي تواند بعضي مواد محيط پيرامون

سلول را شناسايي کند. سلول هاي گياهي، باکتري ها و قارچ ها ديواره ضخيم و محکمي در روي غشاي

پلاسمايي خود دارند که ديواره سلولي ناميده مي شود. سلول هاي جانوري ديواره ندارند و به همين دليل

بسياري از بخش هاي گياهان محکمتر از بخشهاي درون بدن جانوران است. ديواره سلولي خاصيت نفوذپذيري

انتخابي ندارد اما موادي که در ديواره سلولي وجود دارد از حمله ميکرب هاي بيماري زا به سلول جلوگيري

مي کنند.

خاصیت نفوذ پذیری انتخابی غشای پلاسمایی

یعنی غشای پلاسمایی در اجازه ی ورود و خروج دادن به مواد، حق انتخاب دارد.

یعنی به هر ماده ای اجازه ورود و به هر ماده ای اجازه ی خروج نمی دهد.

مثلاً موادی همچون آب، اکسیژن و مواد غذایی- که برای سلول مفید هستند- توانایی ورود به سلول را دارند،

ولی دی اکسیدکربن-که برای سلول مانند سَم عمل می کند- اجازه ی ورود به سلول را ندارد و سلول آن را

خود خارج می کند.

دیواره ی سلولی

1- در سلول های گیاهان، باکتری ها و قارچ ها وجود دارد.

2- به صورت دیواره ی ضخیم و محکمی بر روی غشای پلاسمایی قرار دارد.

3- خاصیت نفوذ پذیری انتخابی ندارد( بسیاری از مولکول های از آن عبور می کنند).

سلول های جانوری دیواره ی سلولی ندارند ( بسیاری از بخش های گیاهان محکم تر از بخش های درون

بدن جانوران است) 


سيتوپلاسم و اندامک هاي درون آن 


 سيتوپلاسم بخشي از سلول است که ترکيب اصلي آن آب و پروتئين هاي محلول در آب اند. بسياري از

واکنش هاي شيميايي زيستي در اين ماده، يا درون اندامک هاي آن صورت مي گيرند. مهم ترين اجزاي

سيتوپلاسمي عبارت اند از:

ريبوزوم ها: 


 ريبوزم ها دانه هاي بسيار کوچکي هستند که در همه سلول ها وجود دارند. ريبوزوم ها محل هاي ساخته

شدن پروتئين در سلولها هستند. ريبوزوم ها اغلب روي شبکه آندوپلاسمي قرار دارند.

شبکه آندوپلاسمي : 


 لوله هاي منشعب و باريکي هستند که در سرتاسر سيتوپلاسم کشيده شده اند و در بعضي بخش ها

حجيم اند و به صورت کيسه درآمده اند. کار شبکه آندوپلاسمي ، توليد کردن و بردن مواد به بخش هاي مختلف

 سيتوپلاسم است.

 ميتوکندري:


 ميتوکندري ها اندامک هاي نسبتاً درشتي هستند که غشاي دو لايه اي دارند. کار ميتوکندري ها آزاد کردن

انرژي مواد است.

واکوئل :


 واکوئل ها کيسه هايي هستند که درون بسياري از سلولها جاي دارند. درون اين کيسه ها موادي مانند آب ،

مواد غذايي و مواد زايد انباشته مي شود.

دستگاه گلژي:


 اين دستگاه از کيسه هايي تشکيل شده است که روي هم قرار دارند و مجموعاً در ترشح مواد به خارج از

سلول نقش دارند.

ليزوزوم ها:

کيسه هايي هستند که مواد درون آن باعث تجزيه و گوارش مواد مي شوند. کلروپلاست : کلروپلاست ها

اندامک هاي سبز رنگي هستند که درون بعضي سلول هاي گياهي وجود دارند. کار کلروپلاست ها انجام

عمل فتوسنتز است.

هسته 


 هسته بزرگترين اندامک درون سلول است که توسط يک غشاي دو لايه پوشيده شده است که هسته را از

سيتوپلاسم جدا مي کند. درون هسته چند رشته بلند و نازک به نام کروماتين وجود دارد. ماده اصلي کروماتين

DNA و پروتئين است. جسمي به نام هستک که ريبوزوم ها در آنجا ساخته مي شوند و مايعي به نام شيره

هسته نيز درون هسته وجود دارد. هنگامي که سلول ها مي خواهند تقسيم شوند، هر رشته کروماتين مضاعف ،

فشرده و ضخيم مي شود و به جسم مشخصي به نام کروموزوم تبديل مي شود. هر کروموزم از دو کرماتيد ساخته

 شده است . اين دو کروماتيد در محلي به نام سانترومر به هم متصل هستند.


کروماتین

DNA+ پروتئین

کروموزوم

DNA + پروتئین


کروماتید

DNA + پروتئین

نکته: کروماتین، کروموزوم و کروموزوم اصطلاحاتی هستند که به یک چیز (DNA + پروتئین) اطلاق می

شوند. برای مثال هنگامی که سلول در مرحله ی قبل از تقسیم قرار دارد، ماده وراثتی(DNA) به همراه پروتئین

ها به صورت رشته ای نازک و بلند دیده می شوند که در این حالت به آن کروماتین گفته می شود. ولی هنگامی

که سلول برای تقسیم آماده می شود این رشته در مرحله ای مضاعف و ضخیم شده و کروموزوم نامیده می

شود. کروموزوم مضاعف شده از دو کروماتید تشکیل شده است که در ناحیه ای به نام سانترومر به هم متصل

می شوند. توجه داشته باشید کروموزوم می تواند به صورت تک کروماتیدی نیز دیده شود( برای مثال در سلول

های جنسی).  


تعداد کروموزوم های موجود در هسته از ویژگی های هر نوع موجود زنده است.


مثلاً در هریک از هسته های سلول های سازنده ی بدن انسان 46 کروموزوم وجود دارد( تخمک و اسپرم هر

یک دارای 23 کروموزوم تک کروماتیدی می باشند).


گوناگوني و سازمان يافتگي سلول ها


سلول هاي موجود در پيکر موجودات زنده پرسلولي، معمولاً از نظر شکل و کار يکسان نيستند. گروهي از

سلول ها که هماهنگ با يکديگر وظيفه خاصي در بدن انجام مي دهند. يک بافت را تشکيل مي دهند مانند

بافت هاي عصبي و ماهيچه اي گروهي از بافت ها که با همکاري يکديگر وظيفه خاصي را انجام مي دهند،

يک اندام ناميده مي شوند مانند قلب و معده . چند اندام که هماهنگ با يکديگر وظيفه خاصي را انجام مي

دهند يک دستگاه را تشکيل مي دهند مانند دستگاه گوارش.


تقسيم شدن سلول ظاهراً آسان به نظر مي رسد، اما اينگونه نيست که سلول هنگام تقسيم شدن ،

بسادگي از وسط دو نيم شود. وقتي که سلولي تقسيم مي شود و دو سلول يکسان به وجود مي آورد،

يکي از مشخص ترين وقايع آن تقسيم هسته است. تقسيم هسته سلول به دو هسته همانند، ميتوز نام

دارد. در تقسيم ميتوز کروموزمهاي موجود در هسته که قبل از تقسيم مضاعف شده اند، به دو گروه کاملاً

مشابه مجزا مي شوند. پس از تقسيم هسته، سيتوپلاسم نيز تقسيم مي شود. هر سلول جديد بايد تمام

اجزاي مورد نياز از قبيل هسته، ميتوکندري و غيره را دريافت کند. 



سرطان

در بدن ما عواملي وجود دارد که تقسيم سلولي را کنترل مي کند. گاهي در بعضي قسمتهاي بدن

اين عوامل کنترل کننده از کار مي افتند و در نتيجه در اثر تقسيم بيش از حد تعداد زيادي سلول در

يک نقطه از بدن جمع مي شوند. اين توده سلول هاي غيرعادي را که دائماً در حال تقسيم هستند

تومور مي نامند. تومورها دو نوع اند: بدخيم (کشنده) و خوش خيم (غيرکشنده)

فعالیت صفحه ی 12


در واکوئُل های سلول های ریشه ی چغندر قرمز مادهای به رنگ قرمز وجود دارد. سلول، تا هنگامی که

زنده است این مواد رنگیرا درونخود نگه می دارد.


1-ریشه ی یک چغندر قند را ببرید و قطعه ای از آن را خارج کنید. قطعه را خوب بشویید.


2-ظرفی دهان گشاد انتخاب کنید. در آن آب بریزید، قطعه ی چغندر و مخزن یک دما سنج را درون آب فرو کنید

و آب را به تدریج گرم کنید. وقتی که ماده ی قرمز رنگ از درون قطعه ی چغندر شروع به خارج شدن کرد،

فوراً گرم کردن ظرف را متوقف کنید و درجه ی دما سنج را یادداشت کنید. سپس به پرسش های زیر پاسخ

دهید.

1- چرا قبل از انجام آزمایش، لازم است قطعه ی چغندر را خوب شسته شود؟

پاسخ: آلودگی هایی از ممکن است روی چغندر قند وجود داشته باشد که موجب خطای آزمایشگاهی شوند
.

پس باید به خوبی شسته شود. همچنین ممکن است از واکوئل های پاره شده مقدار ماده ی قرمز به بیرون

ریخته باشد. این ماده ی قرمز نیز بهتر است شسته شده از بین برود.


2- چرا پیش از گرم کردن قطعه ی چغندر، ماده ی رنگی از آن خارج می شود؟

پاسخ: هنگام بریدن قطعه مقداری ماده ی قرمز از واکوئُل های سلول های چغندر قند خارج شده اند.

3- در چه دمایی، ماده ی قرمز شروع به خارج شدن از قطعه ی چغندر می شود؟

پاسخ: در حدود دمای 57 – 60 درجه سانتی گراد.

4- در این دما چه اتفاقی برای سلول ها می افتد؟

پاسخ: این محدوده ی دمایی باعث می شود غشای پلاسمایی تجزیه شده و مواد درون سلول از آن خارج

می شوند و سلول حیات خود را از دست می دهد.


5- می گویند سبزیجاتی که پخته شده اند، نسبت به سبزیجات خام یا نیم پز شده، مقدار کمتری مواد غذایی

در خود دارند. علت را توضیح دهید.


پاسخ: هنگامی که دما افزایش پیدا می کند، پس از پاره شدن دیواره و غشای سلول ها مواد غذایی از سلول

خارج شده و از بین میروند. و همچنین امکان دارد بسیاری از مواد مغذی در این دما تجزیه شوند.

فعالیت صفحه ی14

شکل زیر کروموزوم های موجود در هسته ی یک سلول انسان را نشان می دهد. ابتدا یک تصویر از آن تهیه

کنید و سپس کروموزوم های آن را به صورت منظم و مرتب در آورید.


1- یک یک کروموزوم ها را به دقت قیچی کنید.

2- بزرگترین کروموزوم را پیدا کنید( کروموزوم شماره ی 1)

3- جفت این کروموزوم را نیز پیدا کنید( کرموزووم شماره ی2)

4- این دو کروموزوم را کنار هم روی یک صفحه ی بچسبانید.

5- سایر کروموزوم ها را نیز از بزرگ به کوچک ببرید و بچسبانید.

6- توجه داشته باشید در مورد کروموزوم هایی که هم اندازه هستند، محل قرار گرفتن سانترومر های آن ها

را نیز در نظر بگیرید.


7- از الگو های زیر نیز برای دقت در کار بهره بگیرید.

8- در پایان امکان دارد یک کروموزوم بزرگ و یک کروموزوم کوچک بدون جفت باقی بمانند

( آن دو را کنار هم قرار دهید).


9- این روش مرتب کردن و شمردن کروموزوم ها را تهیه کاریوتیپ[5] گویند.

10- کاریوتیپ یعنی گروه کروموزوم های پایه هر گونه که اندازه، شکل (محل قرار گرفتن سانترومر) و

تعداد کروموزوم ها را شامل می شود.


11- شکل زیر کاریوتیپ کرموزم های یک مرد می باشد.

12- کروموزوم های جنسی مرد (X Y) که کروموزوم X بزرگتر از کروموزوم Y است.

13- کروموزم های جنسی زن به صورت (X X ) می باشد.

14- کروموزوم های ( XوY) که را کروموزوم های جنسی گویند( کروموزوم هایی که در تعیین جنسیت

نقش دارند).


15- سایر کروموزوم ها را کروموزوم های غیر جنسی گویند.




 

نوشته شده در 10 Jul 2012ساعت توسط parnian|


از آن جا که آدمی موجودی کنجکاو است همواره در پی یافتن پاسخ برای پرسش هایی است که برای او مطرح

بوده است. اما در گذشته به دلیل کمبود دانش و نبود آگا هی کافی به ناچار به خرافات و جادو گری روی آورده

است.گرچه امروزه نیز افرادی هستند که به دلیلل نداشتن علم و آگاهی به خرافات ایمان دارند.


بسیاری از حقایقی که فلاسفه یونان باستان چون ارسطو و افلاطون به آن دست یافته اند بر پایه استد لال و منطق

بوده و خرافات و جادو گری در آن راه ندارد ولی مهمترین ایراد آن ها این بود که از آزمایش برای کشف حقایق بهره

نمی گرفتند . در حقیقت بسیاری از نتیجه گیری های اولیه ای که یونانیان باستان در باره جهان هستی گرفته اند

با نتایجی که امروزه به کمک آزمایش های متعدد به دست آمده ساز گار است. اما کاربرد چنین منطقی و عدم

استفاده از آزمون های عملی مصون از خطا نیست. به طوری که بعضی از حقایق مطلق ارسطو امروزه اعتباری

 ندارد.

گالیله که امروزه ازاو به عنوان پدر علم جدید یاد می شود توانست با انجام آزمایشی ایراد علم ارسطویی راکه همان

 عدم استفاده از آزمایش می باشد بیابد. از زمان گالیله تا کنون "هر چیزی که بر اساس آزمایشهای منطبق بر روش

های علمی باشد علم نامیده می شود."

با توجه به مطالبی که در بالا گفته شده برای رسیدن به تفکر علمی رعایت نکات زیر ضرورت دارد:

1-از خرافات و حدس و گمان دوری کنیم .

2- از واقعیت ها و منطق استفاده کنیم.

3- برای همه پاسخ هایی که ارائه می دهیم دلیل کافی بیاوریم .

4- نسبت به چیزی که دیگران آن را بی دلیل درست می پندارند شک کنیم و آن ها را مورد آزمایش قرار دهیم .


از آن جا که در حواس انسان مثل بینایی ،شنوایی،لامسه و حتی بویایی و چشایی خطاهایی وجود دارد بنابراین

برای درک صحیح حقایق ویافتن پاسخی منطقی برای پرسش های خود استفاده از ابزار های دقیق اندازه گیری

 ضروری است . یکی از مهم ترین ابزاری که برای رفع خطای بینایی استفاده می شود میکروسکوپ می باشد. با

میکروسکوپ می توانیم اشیاء بسیار ریز مانند باکتری ها را ببینیم.در حالی که با چشم غیر مسلح نمی توانیم

آن ها را ببینیم.

به عنوان مثال مواردی از خطاهای حواس در ذیا آمده اند :

1. شما نمی توانید صدای پای مورچه را بشنوید ( اما راه رفتن مورچه بی صدا نیست )

2. تصویر زیر را به خوبی نگاه کنید:


آیا شما عدد 5 را در آن می بینید؟

افراد سالم این عددرا می بینند اگر شما قادر به دیدن آن نیست دچار کوررنگی ( خطای دید) هستید!

3. خطای شنوایی : با شنیدن صدای بلند صدای کم را نمی شنویم.

4. خطای لامسه : وجود عینک روی بینی را بعد از چند دقیقه احساس نمی کنیم.

5.خطای چشایی: اگر غذا زیاد گرم یا سرد باشد مزه ی آن را احساس نمی کنیم.

6. خطای بویایی: هنگام سرماخوردگی بوی غذاها را احساس نمی کنیم.


روش علمی

روش منطقی که پژوهشگران & دانشمندان برای حل علمی مسائل خود و یافتن پاسخ پرسش هایشان ازآن

استفاده می کنند.

روش علمی مراحلی به ترتیب زیر داد که در طول تاریخ علم تغییر کرده و به صورت نوین و امروزی در آمده است.

تعریف مسئله: مشخص & تعریف کردن سوال از یک پدیده

جمع آوری اطلاعات : جمع آوری اطلاعات گذشته درباره ی سوال فوق

فرضیه سازی : حدس & گمانه زنی درباره ی علّت پدیده ی فوق

آزمایش فرضیه : انجام آزمایش های گوناگون درباره ی فرضیه

ثبت یافته ها : نوشتن تمام نکات و اطلاعات به دست آمده

تفسیر یافته ها ، نتیجه گیری و نظریه سازی : تعبیر و تفسیر یافته ها و ارائه نظریه

انتشار گزارش : آگاه کردن دیگران از نتیجه ی کار


لازم به ذکر است که محققان همیشه از ترتیب گام های ذکر شده در بالا پیروی نمی کنند و حل هر مسئله ا ی

هم همیشه شامل تمام این گام ها نمی شود اساسا روش علمی واحد و مطلقی وجودندارد و هیچ محققی

در انجام دادن آزمایش هایش راه و رسم ثابتی را دنبال نمی کند به همین علت ما از کلمه معمولا در تعریف

روش علمی در بالا استفاده کردیم.


خود را بیازمایید ؟

تفاوت فرضیه & نظریه چیست؟!

پاسخ :  نظریه فرضیه ای است که اثبات شده یعنی ازبوته ی آزمایش موفق بیرون آمده است.


کاربرد روش علمی و نظریه خلق الساعه


برای اینکه مفهوم روش علمی را بهتر درک کنید لازم است مثالی از کاربرد این روش را در علوم زیستی مطرح

کنیم. از آغاز دانشمندان دو عقیده متفاوت در مورد منشا موجودات زنده داشتند.برخی معتقد بودند که جانداران

به طور ناگهانی و خود به خود از مواد بی جان به وجود می آیند،این عقیده به نام خلق الساعه معروف است.

ارسطو از طرفداران این عقیده به شمار می رفت .عقیده دیگر این بود که موجودات زنده از نطفه یا دانه خودکه

همیشه موجودند تولید می شوند.دانشمندانی چون لون هوک و فرانچسکو ردی از طرفداران این عقیده بودند.


 ون هلمونت: (1644-1577)



ژان باپتیست ون هلمونت (به فرانسوی: Jan Baptist van Helmont) (غسل تعمید ۱۲ ژانویه ۱۵۷۹ - درگذشته

۳۰ دسامبر ۱۶۴۴) دانشمند فلاندری زیست‌شناس، پزشک و شیمی‌دان بود. او همچنین به عنوان بنیانگذار

شیمی پنوماتیک شناخته می‌شود. معروفیت او امروزه مدیون نظریه خلق‌الساعه او است. او همچنین برای

نخستین بار واژه گاز (از کلمه یونانی Chaos) به کار برده‌است.[۱]

زندگی

ژان ون هلمونت، کوچکترین فرزند از ۵ فرزند ماریا و کریستین ون هلمونت بود. پدرش دادستان و عضو شورای

شهر بروکسل بود. تحصیلات خود را در لیون ادامه داد و در پی چندین بار تغییر رشته، سرانجام به داروسازیروی

آورد. مدتی ترک تحصیل نمود و به کشورهای سوئیس، انگلستان، فرانسه و ایتالیا سفر کرد. در سال ۱۹۵۹ به

کشورش (بلژیک) بازگشت و موفق به اخذ مدرکی در رشته پزشکی گردید. در سالهای ۱۶۰۵ تا ۱۶۰۹ موفق

به اخذ دکترای پزشکی گردید و در همان سال‌ها با دختری به نام مارگارت از خانواده‌ای اصیل و ثروتمند ازدواج

نمود و صاحب ۶ یا ۷ فرزند شد. ثروت همسرش او را از ادامه کار برای تامین معاش بی نیاز کرد و او تا پایان عمر

به آزمایشات خود پرداخت.[۲]

زندگی علمی

ون هلمونت از یک طرف دنباله رو دانشمندان سنتی بود که به عناصر چهارگانه اعتقاد داشتند و از طرف دیگر

مانند گالیله به آزمایش و تجربه اعتقاد داشت و این تناقض در طول زندگی علمی او مشهود بود. او بنیانگذار

شیمی پنوماتیک بود و برای نخستین بار به وجود گازهای متفاوت از جمله دی‌اکسید کربن در هوا پی برد. او

نخستین کسی است که از کلمه گاز استفاده نمود.[۳]


در نظر ون هلمونت، عناصر چهارگانه به دو عنصر اصیل آب و هوا (باد) خلاصه می‌شدند. آتش به عنوان یک

عنصر مورد قبول او نبود و خاک عنصری بود که زیرمجموعه آب و هوا قرار می‌گرفت.[۴]


او به «نظریه خلق‌الساعه» جانداران اعتقاد داشت. او این تفکر را مورد آزمایش قرار داد. او یک پیراهن کثیف و

چند دانه گندم را در گوشه‌ای قرار داد و پس از ۲۱ روز تعدادی موش در اطراف آن مشاهده کرد. او نتیجه گرفت

که موش‌ها خود به خود از پیراهن کثیف و دانه‌های گندم پدید آمده‌اند. اگرچه این آزمایش و نتیجه گیری ممکن

است امروزه ساده‌لوحانه به نظر آید، اما نباید فراموش نمود که اساس اندیشه علمی او که منطبق بر آزمایش

بود، مبنای کار دانشمندان دیگر قرار گرفت و از این رو ارزشمند است. بعدها فرانچسکو ردی این نظریه را ابطال

نمود.[۵]


در سال ۱۶۴۳، ون هلمونت معروف‌ترین آزمایش خود را بر روی یک قلمه درخت بید انجام داد که از آن به عنوان

نخستین تجربه فیزیولوژی گیاهی یاد می‌شود. او قلمه را در گلدانی خاک کاشت و به مدت ۵ سال آبیاری کرد.

سر انجام با وزن کردن درخت و خاک و مقایسه آن با وزن‌های اولیه، به این نتیجه رسید که ماده تشکیل دهنده

درخت، خاک نیست. او همچنین به غلط نتیجه گرفت که ماده تشکیل دهنده درخت، آب است. باید توجه داشت

این نتیجه گیری غلط از آنجا ناشی می‌شد که مفهوم گاز، سالها بعد توسط خود وی کشف شد.[۶][۷][۸]



 او در زمینه پزشکی نیز نوآوری‌هایی داشت. او بجای از بین بردن علایم بیماری (مانند درد) که در نزد پزشکان آن

دوره رواج داشت، به از بین بردن علت به وجود آورنده بیماری می‌پرداخت.[۹]

دانشمندان پس از ون هلمونت دو درس مهم از او گرفتند : 

1. پژوهشگر باید سعی کند همه ی عواملی را که بر نتیجه ی آزمایش اثر می گذارد کنترل کند 

2. پژوهشگر باید در نظر داشته باشد که عقاید

منابع

↑ Wikipedia, the free encyclopedia →Jan Baptist van Helmont (بازدید: 23 اکتبر 2009)

↑ Wikipedia, the free encyclopedia →Jan Baptist van Helmont (بازدید: 23 اکتبر 2009)

↑ Wikipedia, the free encyclopedia →Jan Baptist van Helmont (بازدید: 23 اکتبر 2009)

↑ Wikipedia, the free encyclopedia →Jan Baptist van Helmont (بازدید: 23 اکتبر 2009)

↑ «نگرش علمی و علوم زیستی». در علوم زیستی و بهداشت. شرکت چاپ و نشر کتاب های درسی ایران،

1388. 4. شابک ‎۹۶۴-۰۵-۰۴۴۸-۳.

↑ رضا رحمانی فیروزجاه. «آزمایش ون هلمونت». گروه زیست شناسی بندپی. بازبینی‌شده در 23 اکتبر 2009.


↑ «آزمایش ون هلمونت». سایت جزیره دانش. بازبینی‌شده در 23 اکتبر 2009.

↑ «آزمایش ون هلمونت». سایت المپیاد زیست شناسی رشد. بازبینی‌شده در 23 اکتبر 2009. رضا رحمانی

فیروزجاه. «آزمایش ون هلمونت». گروه زیست شناسی بندپی. بازبینی‌شده در 23 اکتبر 2009.


فرانچسکو ردی : (1697-1626)




او نخستین کسی بود که با انجام آزمایش و بکارگیری روش علمی نظریه خلق الساعه را رد کرد.

سوال مطرح شده برای ردی:آیا واقعا ممکن است بدون وجود مگس های دیگر مگسی خود به خود از گوشت

فاسد به وجود آید یا نه؟ 



آزمایش های ردی :

آزمایش 1- مقداری گوشت را در هوای آزاد گذاشت چند روز بعد جانوران کرمی شکل در گوشت گندیده پیدا

شدند. 


نتیجه 1- ردی متوجه شد که از پیله هایی که شکل آنها متفاوت بود مگس های متفاوتی خارج می شود.

آزمایش 2- این بار پیله های مشابه را جدا کرد و هر گروه را در ظرف جداگانه ای روی گوشت پرورش داد .

او مشاهده کرد که مگس های هر گروه مشابه یکدیگر اما با گروه دیگر متفاوتند.مگس ها ذرات بسیار ریزی بر

روی گوشت فاسد بر جای می گذارند. 


نتیجه 2- نوزادان کرمی شکل از ذرات ریزی که مگس ها بر روی گوشت فاسد بر جای می گذارند به وجود

می آیند. 


آزمایش 3- مقداری گوشت را به قطعاتی تقسیم کرد و آنها را درون ظرف شیشه ای انداخت روی برخی را با

پارچه پوشاند و دهانه برخی را باز گذاشت. آنچه او مشاهده کرد این بود که روی گوشتی که در ظرف های

شیشه ای روباز بودند نوزادان مگس ظاهر شدند اما درون ظرف های در بسته نوزاد و مگس پیدا نشدند.

نتیجه 3-مگس خود به خود از گوشت گندیده به وجود نمی آید بلکه هر مگس حاصل تخم گذاری مگس دیگر

است.او نتیجه نهایی را پس از انجام آزمایش های متعدد در یک کتاب منتشر کرد که در آن نظریه خلق الساعه

را ابطال کرد.


لویی پاستور


لویی پاستور دانشمند ، پزشك ، شیمیدان ، زیست شناس و باكتری شناس بزرگ فرانسوی در دهكده ی دل

(Dole) ناحیه ی ژورا زاده شد .

 او در دوران كودكی هیچگونه هوش زیادی از خود نشان نمی داد ولی بسیار كوشا و بردبار بود. به خاطر اینكه

از استادان خود پرسش های شگفت آوری می كرد ، از گروه شاگردان نخبه و ارزنده به شمار می رفت .

 پاستور در جهان به پدر میكروبیولوژی (میكروب شناسی) مشهور است . نام او در میان اندیشمندان و نیكوكاران

جهان ،‌همیشه به یادگار خواهد ماند .

آزمایشهای مشهور پاستور كه منجر به باطل شدن نظریه خلق الساعه شدند :

آزمایش اول :



 پاستور لوله ای شیشه ای برگزید و درون آن مقداری پنبه قرار داد . سپس با كمك تلمبه ای ، مقداری هوا به درون

لوله كشید . سطحی از پنبه كه هوا از آنجا وارد لوله می شد ، رفته رفته رو به تیرگی گذاشت تا اینكه به كلی

سیاه شد .

  پاستور این پنبه را در مخلوطی از اتر و الكل وارد ساخت و آنچه را كه در ته محلول رسوب كرده بود زیر میكروسكوپ

ساده ی خود بررسی كرد .

در این بررسی مشاهده كرد كه ذره های گوناگون گرد و غبار ،‌گرده های گل ها ،‌ باكتری ها ی فراوان ، هاگهای

گوناگون و حتی تارهای پشم در رسوب وجود دارد .

پاستور از نخستین آزمایش خود نتیجه گرفت :

هوا میكروب های فراوان دارد .



آزمايش دوم :

پاستور مقداري آبگوشت كه در آن گوشت بدون چربي پخته و آب وجود داشت و محيط غذايي مناسبي براي

ميكروب ها به شمار مي رفت را در شيشه ي دهانه بازي ريخت و آن را در مجاورت هوا قرار داد . پس از چند

روز آبگوشت گنديده شد . او آبگوشت گنديده را زير ميكروسكوپ ساده ي خود نگاه كرد و آن را پر از ميكروب يافت .


پاستور براي اينكه اطمينان حاصل كند كه ميكروب هاي هوا سبب گنديدگي آبگوشت شده اند ، مقداري از

آبگوشت تازه را در شيشه ي دهانه باريكي ريخت و پس از جوشاندن ، دهانه ي شيشه را گرما داد تا گداخته شد

و با اين كار دهانه ي آن را بست .


 اين آبگوشت مدت ها بدون آنكه گنديده شود ، همچنان سالم باقي ماند . پاستور از اين آزمايش نتيجه گرفت :

جوشاندن آبگوشت ، ميكروبهاي هوا را كه عامل گنديدن آبگوشت هستند ،

از بين مي برد .

آزمايش سوم :

پاستور براي يافتن اطمينان بيشتر از اينكه ميكروب هاي هوا سبب آلوده شدن آبگوشت شده اند ، يك بالون انتخاب

كرد و در آن آبگوشت ريخت و جوشاند . سپس ظرف و آبگوشت جوشيده ي درون آن را توسط يك لوله ي خميده ،

در معرض هوا قرار داد .مدت ها گذشت و فسادي حاصل نشد . در اين آزمايش ، لوله ي خميده ،‌ مانع ورود ميكروب

هاي زنده ي هوا به درون آبگوشت شده بود .



سپس پاستور با خم كردن ظرف ، مقداري از آبگوشت را وارد لوله ي خميده ي متصل به ظرف آبگوشت كرد .

سپس اين آبگوشت موجود در لوله را با خم كردن مجدد ظرف ، به ظرف آبگوشت برگرداند . پس از مدتي آثار فساد

و گنديدگي در آبگوشت ظاهر شد .


پاستور نتيجه گرفت :

آبگوشت خودبخود گنديده نمي شود ، بلكه ميكروبهايي كه در ناحيه خميده لوله قرار داشته اند باعث گنديدن

آبگوشت شده اند .

مقاومت مخالفان پاستور :

معتقدين به خلق الساعه به آزمايشهاي پاستور اين ايراد را وارد كردند كه :

  گرما دادن آبگوشت شرايط محيطي لازم براي خلق الساعه را از بين مي برد . و اگر گرما وجود نداشته باشد ،

حتما همه ي ميكروب ها به وجود خواهند آمد .


 پاستور براي رفع اين ايراد آزمايشي ديگر انجام داد كه به آزمايش چهارم پاستور مشهور است . با اين آزمايش ديگر

شكي باقي نماند كه نظريه خلق الساعه باطل است .


آزمايش چهارم :

  پاستور ظرفي شيشه اي مطابق شكل تهيه كرد . اين ظرف را قبلا گرما داد تا بدون ميكروب شود . سپس دهانه ي

بالايي آن را از پنبه ي استريل (بدون ميكروب) پر كرد . نوك تيز لوله و پهلوي شيشه را با الكل پاك كرد و پوست

گردناسبي را هم با الكل پاك كرد . سپس نوك تيز شيشه را به سياهرگ گردن اسب فرو كرد و كاري كرد كه سر

آن بشكند . (كاري شبيه توليد سوزن سرنگ) .

پاستور از بالاي پنبه هواي درون شيشه را با تلمبه بيرون كشيد .در نتيجه ي بيرون كشيده شدن هواي شيشه

و ايجاد خلاء نسبي ، خون سياهرگ گردن اسب به درون شيشه سرازير شد . هنگامي كه مقدار كافي خون

اسب درون شيشه جمع شد ، پاستور با احتياط لوله ي نوك تيز را از گردن اسب بيرون آورد و بلافاصله نوك لوله را

يست .


خون درون شيشه مدت ها بدون آنكه گنديده شود بلقي ماند و حال آنكه اگر خون در مجاورت هوا قرار مي گرفت

فوراً فاسد مي شد .پاستور در آزمايش چهارم بدون گرما دادن خون مانع آلوده شدن آن به ميكروب شد و ثابت كرد :


خون خودبخود ميكروب (موجود زنده) توليد نمي كند .

منبع : تیبان مهاباد


آزمایش کنترل شده

آزمایشی است که در آن دو آزمایش یکسان به طور همزمان انجام می شوند و همه ی عواملی که بر

این آزمایش موثرند ، به جز یکی از آنها که (قراراست اثر آن آزمایش مورد  تحقیق قرار گیرد ) ، یکسان نیست.


علوم زیستی و شاخه های آن

اما سوال دومی که در ابتدا مطرح شد این بود که منظو رما از جاندار چیست ؟در واقع آنچه که ما در

زیست شناسی و مجموعه علوم زیستی با آن سرو کار داریم جاندار است .ما در علوم زیستی جاندار

را از جنبه های گوناگون مورد بررسی قرار می دهیم و بر اساس جنبه هایی که موجود زنده را بررسی 

می کنیم آن را به شاخه های مختلفی تقسیم می کنیم. برخی ازشاخه های مهم آن عبارتند از: 


میکروب شناسی-داروسازی-انگل شناسی- کشاورزی -فیزیولوژی - ژنتیک -بافت شناسی-زیست سلولی

و مولکولی -بوم شناسی- فیزیولوژی -بیوشیمی-زیست شناسی پرتوی و.... .

البته به طور کلی می توان تمام این شاخه ها را در دو گروه کلی جا داد:

1- علوم زیستی پایه ای :در این گروه قوانین و اصولی که در پدیده های زیستی وجود دارد شناخته می شود.

مثل شناخت اصول وراثت ،شناخت میکروب ها ،شناخت سلول ها و مولکول ها و...


2- علوم زیستی کاربردی : با استفاده از پدیده های زیستی زندگی انسان را بهبود می بخشد.


مثل استفاده از باکتری ها برای تولید انسولین (انسولین بسیاری از بیماران دیابتی را از مرگ حتمی نجات می


دهد) یا استفاده از قوانین ژنتیکی برای به دست آوردن گوسفندان پر پشم و گاو های پرشیرو یا درختان پر

محصول و...

raya.schoolnetمنابع


فعالیت صفحه 2 کتاب

1- مثال هایی برای خطاهای حواس پنجگانه انسان بنویسید.

پاسخ: خطای بینایی: دیدن سراب؛ خطای شنوایی: نشنیدن صدا های با فرکانس خیلی زیاد؛ خطای بویایی:

سازش با بو؛ خطای لامسه: اگر دمای بدن تغییر کند در تعیین سردی و گرمی اجسام دچار تناقض می شویم؛

خطای چشایی: احساس نکردن مزه غذاهای بسیار داغ و بسیارسرد.


2- چگونه می توان با وجود این خطاهاف دنیای اطراف خود را به نسبت درست درک کنیم؟


پاسخ: با استفاده از روش علمی، ابزارها و وسایل دقیق اندازه گیری.

3- در پیرامون ما امواج رادیویی، تلوزیونی و مخابراتی فراوانی در حال عبورند. ما در بدنمان اندامی برای درک

آنها نداریم. آدمی چگونه این نقص را بر طرف کرده است؟


پاسخ: آدمی با ساختن دستگاه هایی که این امواج را به امواج قابل حس برای ما تبدیل می کند، توانسته است

تا این نقص را برطرف کند.


فعالیت صفحه 5 کتاب

1- چه عواملی باعث افزایش انبوه اطلاعات علمی در چند دهه ی گذشته شده است؟

پاسخ: پیشرفت تکنولوژی و ساخته شدن وسایل دقیق آزمایشگاهی، پیشرفت وسایل ارتباط جمعی و غیره

2- آیا شک کردن در نظریه های علمی لازم است؟ چرا؟

پاسخ: بله ، زیرا با پیشرفت علم وتکنولوژی ممکن است بعضی از نظریه های علمی باطل شود.

3- آیا محققان همیشه ،همه مراحل روش علمی را قدم به قدم می پیمایند ؟

پاسخ: خیر، زیرا کار های یک محقق می تواند اساس کار محققان دیگر قرار گیرد .

4- مراحل روش علمی را د ر آزمایش ردی مشخص کنید ؟
پاسخ:

1- تعریف مسئله : آیا واقعاً ممکن است بدون وجود مگس های دیگر، مگسی خود به خود از گوشت 

فاسد به وجود آید یا نه؟

2- جمع آوری اطلاعات : ردی در این مرحله بیشتر به شیوه ی مشاهده روی آورد

.3- فرضیه : نوزادان کرمی شکل از ذرات ریزی که مگس ها روی گوشت فاسد بر جای می گذارند، منشاء به

وجود می آیند

.4- آزمایش فرضیه : قطعات گوشت را در ظروف مختلف با درب باز و بسته قرار داد. مشاهده کرد که نوزادان

مگس فقط در ظروف درب باز ظاهر می شود. درون ظروف درب بسته نوزاد مگسی به وجود نمی آید.

5- آزمایش را تکرار کرد – نتیجه گرفت که مگس خود به خود از گوشت گندیده به وجود نمی آید، بلکه هر

مگس حاصل تخم گذاری مگسی دیگر است

.6- نظریه : فرانچسکو ردی تفکر خلق الساعه (پیدایش خود بخودی ماده زنده) را باطل کرد

. 7- ردی آزمایشات و نتایج خود را در سال 1668 در کتابی به نام « آزمایش هایی درباره ی پیدایش حشرات»

منتشر کرد.

5- آزمایش های کنترلی در کارهای ردی کدامند ؟

پاسخ: قطعات گوشت را در ظروف مختلف با درب باز و بسته قرار داد. مشاهده کرد که نوزادان مگس فقط در

ظروف درب باز ظاهر می شود. درون ظروف درب بسته نوزاد مگسی به وجود نمی آید.


پرسش و تحقیق صفحه ی 8 کتاب

1) به طور کامل توضیح داده شده است!

- آیا می توان پاسخ همه پرسش های آدمی را با استفاده از روش علمی به دست آورد؟ چرا؟ خیر، زیرا همه

آزمایشها را نمی توان در آزمایشگاه و یا در طبیعت مرحله به مرحله انجام داد .


3- عدهای عقیده دارند اگر برای گاوهای شیرده موسیقی پخش کنند بیشتر شیر می دهند این فرضیه را

چگونه آزمایش می کنند ؟ دو گروه از گاوهای مشابه را انتخاب کرده سپس برای یک گروه از آنها موسیقی

پخش می کنیم و گروه دیگر را در محیطی که موسیقی نباشد قرار می دهیم. سپس در زمان شیر دهی.

میزان شیر هر دو گاو را اندازه می گیریم اگر افزایش قابل توجهی در شیر دهی گاوی که برایش موسیقی

پخش شده بود به وجود آمده بود نتیجه می گیریم که اگر برای گاوهای شیرده موسیقی پخش کنند بیشتر

شیر می دهند .


4- هنگامی که آزمایش انجام می دهیم باید همه متغیرها بجز یکی از آنها که در مورد آزمایش است ثابت و

بدون تغییر باشد این کار چه لزومی دارد؟ این کار باعث می شود تا تغیرات احتمالی بقیه متغیرها اثری بر

نتیجه آزمایش نداشته باشد و اثر خالص متغیر مورد نظر در نتیجه آزمایش بدست آید.


سوالات متن درس

1- به چه علت گاهی آدمی به خرافات، جادوگری و حدس و گمان روی می آورد؟

پاسخ: به علت کمبود دانش

2- در تفکر علمی باید برای تمام پاسخ هایی که ارائه می دهیم..............................داشته باشیم.


پاسخ: دلیل کافی

3- چرا محققان علوم تجربی از ابزار های دقیق اندازه گیری استفاده می کنند؟

پاسخ : زیرا آنان می دانند که حواس آدمی دارای خطاهایی می باشند، بنابراین برای کمک به حواس از ابزارهای

دقیق استفاده می کنند.


4- روش علمی را تعریف کنید؟


پاسخ: روش علمی، روشی است منطقی، که معمولاً محققان برای حل مسائل و یافتن پاسخ برای پرسش

های خود، از آن استفاده می کنند. این روش از چند مرحله، که مانند پله های نردبان پشت سر هم می باشند،

تشکیل شده است.


5- مراحل مختلف روش علمی را به ترتیب ذکر کنید.

پاسخ: 1- تعریف مسئله

2- جمع آوری اطلاعات

3- فرضیه سازی

4- آزمایش فرضیه

5- ثبت یافته ها

6- تفسیر یافته ها، نتیجه گیری و نظریه سازی

7- انتشار گزارش


6- چرا تعریف مسئله، یکی از مراحل لازم در روش علمی است؟

پاسخ: زیرا بدون مشخص کردن مسئله، حل کردن آن امکان پذیر نیست.

7- محققان در مرحله ی جمع آوری اطلاعات به چه منابعی مراجعه می کنند؟

پاسخ: کتاب ها، مجلات، مقالات علمی و شبکه های اطلاع رسانی مانند اینتر
نت.

8- محققان در مرحله ی جمع آوری اطلاعات بیشتر، دست به ................ و ................... هم می زنند.

پاسخ: آزمایش و مشاهده

9- چرا معمولاً محققان، کار خود را از صفر شروع نمی کنند؟

پاسخ: زیرا کار های یک محقق اساس کار محققی دیگر قرار می گیرد.

10- فرضیه را تعریف کنید.

پاسخ: حدس و گمانی که بر پایه ی اطلاعات به دست آمده، درباره ی علت پدیده ای زده می شود.

11- چرا محققان انتظار ندارند که فرضیه ای که می سازند، مورد قبول دیگران قرار گیرد؟

پاسخ: زیرا این فرضیه باید آزمایش شود و درستی یا نادرستی آن اثبات شود. و اگر نادرست باشد، پس از

آزمایش ممکن است خود محقق هم به نادرست بودن پی ببرد.


12- در کدام مرحله از روش علمی، محققان آزمایش ها تکرار می کنند؟ دلیل آن را بنویسید.


پاسخ: در مرحله ی ششم (مرحله ی تفسیر یافته ها، نتیجه گیری و نظریه سازی) – دلیل: برای اینکه

مطمئن شوند نتیجهای که از آزمایش گرفته اند، اتفاقی نبوده است.


13- محققان در مرحله ی آخر روش علمی چه چیز هایی از تحقیق خود را منتشر می کنند؟


پاسخ: نتایج کار خود و روش های مورد استفاده ی خود منتشر می کنند.

14- تفکر خلق الساعه را تعریف کرده و مثال برای آن بیاورید.

پاسخ: پیدایش خود به خودی ماده ی زنده – مثال: ماهی از گل و لای جوی ها و آبگیر ها تولید می شود.

15- کدام یک از دانشمندان به تفکر خلق الساعه معتقد بودند؟

پاسخ: ارسطو – ون هلمونت

- آزمایشی که ون هلونت برای برای اثبات درستی تفکر خلق الساعه انجام داد را بنویسید.

پاسخ: وی یک پیراهن کثیف را به همراه چند دانه ی گندم در کوزه ای قرار داد. پس از 21 روز تعدادی موش

در اطراف آن مشاهده کرد. او به این نتیجه رسید که موش ها خود به خود از پیراهن کثیف و دانه های گندم

پدید آمده اند.


17- دو درس مهمی که دانشمندانِ پس از ون هلمونت از کار های او گرفتند، چه بود؟

پاسخ: 1- پژوهشگر باید سعی کند همه ی عواملی را که بر نتیجه ی آزمایش اثر می گذارند، کنترل کند.

2- پژوهشگر باید در نظر داشته باشد که عقاید او قبل از آزمایش، بر نتیجه گیری او از آزمایش تأثیر می گذارد.


18- چرا گاهی پژوهشگران امروزی در مورد نطرات خود تجدید نظر می کنند؟

پاسخ: زیرا پژوهشگران امروزی دائماً تصورات خود را درباره ی واقعیت می آزمایند و اگر لازم بدانند در آنها

تجدید نظر می کنند.


19- یکی از نقص های آزمایش ون هلمونت در مورد اثبات تفکر خلق الساعه چه بود؟

پاسخ: این بود که آزمایش خود را کنترل نکرد.

20- چه هنگامی نتیجه ی یک آزمایش قابل اعتماد تر است؟

پاسخ: هنگامی که آزمایش کنترل شده باشد.

21- آزمایش کنترل شده چگونه آزمایشی است؟


پاسخ: آزمایشی است که در آن دو آزمایش یکسان به طور همزمان انجام می شوند و همه ی عواملی که

بر این آزمایش موثرند، به جز یکی از آنها (که قرار است اثر آن بر آزمایش مورد تحقیق قرار گیرد) ، یکسان است.


22- به چه صورتی ون هلمونت از آزمایشات خود در مورد اثبات تفکر خلق الساعه، نتیجه ای درست تر

می گرفت؟


پاسخ: آزمایش خود را به صورت کنترل شده انجام می داد، به صورتی که پیراهن کثیف و دانه ها گندم را در

در دو جعبه باز و بسته قرار می داد.

23- فرانچسکو ردی با استفاده از .....................تفکر خلق الساعه را باطل کرد.

پاسخ: روش علمی

24- فرانچسکو ردی در مرحله ی جمع آوری اطلاعات برای پژوهش خود بیشتر به چه شیوه ای روی آورد؟

پاسخ: او در مرحله ی جمع آوری اطلاعات بیشتر به شیوه مشاهده روی آورد.

25- فرضیه فرانچسکو ردی در مورد پیدایش مگس ها را بنویسید.

پاسخ: نوزادان کرمی شکل از ذرات ریزی که مگس ها روی گوشت فاسد بر جای می گذارند، منشاء به

وجود می آیند.


26- فرانچسکو ردی آزمایش خود را به چه صورتی انجام داد؟

پاسخ: قطعات گوشت را در ظروف مختلف با درب باز
و بسته قرار داد. مشاهده کرد که نوزادان مگس فقط در

ظروف درب باز ظاهر می شود. درون ظروف درب بسته نوزاد مگسی به وجود نمی آید.


27- فرانچسکو ردی از آزمایش ها ی خود چه نتیجه ای گرفت؟

پاسخ: نتیجه گرفت که مگس خود به خود از گوشت گندیده به وجود نمی آید، بلکه هر مگس حاصل

تخم گذاری مگسی دیگر است.


28- فرانچسکو ردی نتایج آزمایش های خود را چه کتابی منتشر کرد؟

پاسخ: وی آزمایشات و نتایج خود را در کتابی به نام « آزمایش هایی درباره ی پیدایش حشرات» منتشر کرد.

29- علوم زیستی را تعریف کنید.

پاسخ: مجموعه ی علومی که منجر به شناخت علمی موجودات زنده و عوامل موثر بر آنها می شود.

30- دانش علوم زیستی را تعریف کنید.

پاسخ: مجموع آگاهی هایی که پژوهشگران علوم زیستی با استفاده از روش علمی، در آزمایشگاه یا

محیط زیست طبیعی موجودات زنده به دست آورده اند.


31- شاخه های مختلف علوم زیستی را در دو گروه جای می دهند، آن دو گروه را نام ببرید.

پاسخ: علوم زیستی پایه ای، علوم زیستی کاربردی

32- پژوهش های علوم زیستی پایه ای به چه منظور انجام می شوند؟ مثال بیاورید.

پاسخ: پژوهش های علوم زیستی پایه ای به منظور شناخت قوانین حاکم بر پدیده های زیستی صورت

می گیرد. مثال: تحقیق دربارهی چگونگی به ارث رسیدن صفات از والدین به فرزندان، بدون در نظر گرفتن

کاربرد های آن در زندگی .


33- پژوهش های علوم زیستی کاربردی به چه منظور انجام می شوند؟ مثال بیاورید.

پاسخ: پژوهش های علوم زیستی کاربردی به منظور استفاده ی انسان از پدیده های زیستی، برای زندگی

بهتر صورت می گیرد. مثال: چگونگی استفاده ای از قوانین وراثت برای بدست آوردن گیاهان یا جانورانی که

مشخصات مطلوب تر دارند.

34- روش علمی برای چه موضوعاتی به کار می رود؟

پاسخ: روش علمی فقط برای موضوعاتی کاربرد دارد که بتوان آنها را در در آزمایشگاه یا در طبیعت مشاهده،

اندازه گیری یا آزمایش کرد.


35- کدام علوم بیشترین کاربرد را در علوم زیستی دارند؟

پاسخ: فیزیک و شیمی

منبع : http://littlebiologist.persianblog.ir


نوشته شده در 17 Jun 2012ساعت توسط parnian|



      قالب ساز آنلاین      


جاوا اسكریپت